Werkwijzer zorgvuldig begrenzen bij Woo-verzoeken

Voor een goede afhandeling van een Woo-verzoek is een goede samenwerking tussen behandelaar en verzoeker essentieel. Hiervan is alleen sprake als dit van twee kanten komt. In de praktijk gaat dit vaak goed, maar soms zijn er situaties waar dit niet het geval is. De Woo-behandelaar stelt zich dan behulpzaam op, maar vindt een verzoeker tegenover zich die zich onredelijk opstelt of, nog erger, misbruik lijkt te maken van het recht of bedreigt/intimideert.

Als behandelaar is het belangrijk dat je weet hoe om te gaan met dit soort gedrag. Op welke manier en voor hoelang blijf je bijvoorbeeld behulpzaam? En hoe en wanneer stel je grenzen? Deze werkwijzer Zorgvuldig begrenzen bij Woo-verzoeken helpt behandelaars daarbij. 

Opbouw van de werkwijzer

Deze werkwijzer geeft aan de hand van algemene tips en acht voorbeeldsituaties handvatten, juridische kaders en voorbeelden om de verzoeker op zijn gedrag aan te spreken, en in het uiterste geval daaraan consequenties te verbinden voor de afhandeling van zijn verzoek. De oplossingen die per situatie worden geboden zijn soms praktisch en gericht op de relatie, en soms juridisch met ultieme wettelijke redmiddelen binnen en buiten de Woo.  

Oplossingen kunnen per verzoek en verzoeker verschillen, en er kunnen meerdere situaties tegelijk van toepassing zijn bij één verzoek en verzoeker. De behandeling van een verzoek blijft daarom altijd maatwerk.

Situaties

  • Wat kun je in iedere situatie doen?

    Wanneer een verzoeker onredelijk of grensoverschrijdend gedrag vertoont kan dat  verschillende redenen hebben. De oplossingen hiervoor kunnen per verzoek en verzoeker verschillen. Wel zijn er overkoepelende handelingen die in iedere situatie relevant zijn voor jou als behandelaar. 

    De pagina Wat kun je in iedere situatie doen? geeft meer uitleg welke dit zijn. 

  • Situatie 1: Er is geen of moeizaam contact

    Als het contact met de verzoeker stroef loopt of niet van de grond komt heeft dit gevolgen voor de afhandeling van het verzoek. Het beste moment onredelijk gedrag te adresseren, is in de fase waarin er wel (enige vorm van) contact is maar dit moeizaam verloopt. 

    Bekijk hiervoor: Situatie 1: Er is geen of moeizaam contact.

  • Situatie 2: De verzoeker weigert een alternatief voor de Woo

    Soms is een verzoek eigenlijk geen Woo-verzoek en is een alternatieve afhandeling nodig. Het komt echter voor dat de verzoeker weigert hieraan mee te werken.

    Bekijk hiervoor: Situatie 2 Verzoeker weigert een alternatief voor de Woo

  • Situatie 3: De verzoeker wil het verzoek niet duiden

    Niet alle ingediende verzoeken zijn voldoende geformuleerd. Zo kan de informatiebehoefte niet duidelijk zijn, of is een verzoek onvoldoende gepreciseerd. Hiervoor heb je informatie van de verzoeker nodig. Wanneer een verzoeker het verzoek niet wil duiden, dan moet je als behandelaar keuzes maken.

    Bekijk hiervoor: Situatie 3: De verzoeker wil het verzoek niet duiden. 

  • Situatie 4: De verzoeker wil niet meewerken bij een omvangrijk verzoek

    Wanneer een Woo-verzoek dermate omvangrijk is dat de termijn niet gehaald gaat worden, dan moet het bestuursorgaan in overleg treden met de verzoeker over de prioritering ervan. Als een verzoeker hier niet toe bereid is, dan moet je als behandelaar stappen ondernemen. 

    Bekijk hiervoor: Situatie 4: Verzoeker wil niet meewerken bij een omvangrijk verzoek. 

  • Situatie 5: De verzoeker blijft steeds weer en meer vragen

    Er zijn situaties waar een verzoeker maar blijft corresponderen, bijvoorbeeld omdat hij meent dat zijn eerdere verzoek niet goed is uitgevoerd of de uitkomst ervan hem niet aanstaat. Het is belangrijk dergelijk gedrag op tijd een halt toe te roepen.

    Bekijk hiervoor: Situatie 5: Verzoeker blijft steeds weer en meer vragen.

  • Situatie 6: De verzoeker is agressief

    Gedragingen als uitschelden, bedreigen, intimideren en fysiek geweld plegen zijn nóóit acceptabel. Wanneer een verzoeker zich agressief gedraagt is het belangrijk hier zo snel mogelijk consequenties aan te verbinden. 

    Bekijk hiervoor: Situatie 6: Verzoeker is agressief.

  • Situatie 7: De verzoeker maakt misbruik van het recht

    Wanneer een verzoeker misbruik maakt van de Woo heeft hij een ander doel met het verkrijgen van publieke informatie. Als dit aan de orde is kun je hier als behandelaar op verschillende manieren mee omgaan. 

    Bekijk hiervoor: Situatie 7: Verzoeker maakt misbruik van het recht.

  • Situatie 8: De gemachtigde staat goed contact in de weg

    Een verzoeker mag zich laten bijstaan door een gemachtigde. Er zijn echter situaties waarbij het vooral aan de gemachtigde te wijten is dat er geen goed contact tot stand komt. 

    Bekijk hiervoor: Situatie 8: Gemachtigde staat goed contact in de weg.

Relatie tot de Samenwerkwijzer

Deze werkwijzer is een nadere uitwerking van hoofdstuk 3 van de Samenwerkwijzer, eerder verschenen onder de titel: Wat als goed contact écht niet lukt... (juni 2025). De werkwijzer is op bepaalde punten aangevuld (met o.a. praktijkvoorbeelden, jurisprudentie en andere verwijzingen) en aangescherpt. Ook de indeling van de situaties is aangepast. De inhoud van de werkwijzer is nagenoeg gelijk gebleven. 

  • De Samenwerkwijzer in PDF

    Lees je deze werkwijzer liever als PDF-document? Download hem dan hier.