Het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding (ACOI) adviseert staatssecretaris Van der Burg (Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid) om te stoppen met de ontwikkeling van een landelijk zoekportaal voor alle documenten die overheidsorganisaties actief openbaar maken.
In plaats daarvan moeten overheidsorganisaties vanaf 2027 verplicht worden om deze informatie op eigen websites te publiceren. Volgens het Adviescollege is dit de beste manier om de belofte van de Wet open overheid (Woo) snel waar te maken.
Voortdurende vertraging en technische problemen
Sinds 2021 is er al minstens 28 miljoen euro uitgegeven aan een centrale digitale infrastructuur die alle overheidsinformatie op één plek vindbaar moet maken. Dit project kampt echter met voortdurende vertragingen en technische problemen. Het ACOI spreekt in een brief aan staatssecretaris Van der Burg van een 'impasse' die de actieve openbaarmaking van overheidsdocumenten gijzelt.
Het Adviescollege pleit voor een radicaal andere koers: het decentrale model. In dit model publiceren gemeenten, provincies, waterschappen en ministeries hun documenten (zoals rapporten of plannen voor woningbouw, stikstof of verkeersveiligheid) op hun eigen kanalen. Zo staan de documenten direct in de juiste context, naast bijvoorbeeld voorlichting. Door daarbij technische standaarden af te spreken, kunnen zoekmachines en AI-chatbots de informatie moeiteloos vinden en ontsluiten voor het publiek. Ook kunnen allerlei maatschappelijke initiatieven de documenten thematisch of landelijk doorzoekbaar maken.
Brede steun
De koerswijziging kan rekenen op steun van de koepelorganisaties van gemeenten (VNG), provincies (IPO) en waterschappen (UvW). Zij riepen hun achterban eerder al op niet langer te wachten op het centrale zoekportaal. Volgens het ACOI is een wijziging van de Wet open overheid (Woo) niet nodig om dit plan uit te voeren; de huidige wet biedt voldoende ruimte.