Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding (ACOI) doet een oproep aan politieke partijen richting gemeenteraadverkiezingen 2026.
Een betrouwbare, transparante en responsieve gemeente is van groot belang voor het functioneren van onze lokale democratie. Voor betrouwbare dienstverlening waar burgers op kunnen rekenen, en voor een overheid die navolgbaar is en doet wat ze belooft.
Dit kan met inzet op de volgende drie aandachtspunten:
1. Zorg voor goed informatiebeheer
Betrouwbare informatie is een voorwaarde voor goed (lokaal) bestuur en participatie van inwoners. Maar in veel gemeenten is informatie versnipperd, onvolledig en moeilijk te vinden. Zonder een sterke informatiebasis worden we afhankelijk van systemen die we niet volledig beheersen. Dan verliezen we grip en komt de kwaliteit van onze dienstverlening onder druk te staan.
Ga daarom als gemeente aan de slag met het op orde brengen van je informatiehuishouding. Dat kan met behulp van het Meerjarenplan van de VNG, dat tot doel heeft gemeenten stapsgewijs meer grip te geven op hun informatiehuishouding. Een complexe veranderopgave, die een langjarige aanpak vergt, structurele monitoring en bestuurlijke betrokkenheid. Lees ook meer over grip op informatie van VNG.
2. Maak meer informatie actief openbaar over thema’s die leven
De Wet open overheid verplicht overheidsorganisaties zich in te spannen om zoveel mogelijk documenten uit zichzelf openbaar te maken, over beleid, uitvoering, naleving, handhaving. Zo kunnen mensen antwoorden vinden op hun vragen zonder tijdrovende en complexe Woo-verzoeken. Maar dan moeten documenten met onderwerpen waar mensen interesse in hebben wel openbaar gemaakt worden. Over de bouw van dat zwembad bijvoorbeeld, de schaatsbaan, over de kap van bomen, de veiligheid van dat ene kruispunt in uw stad, of de dreigende sluiting van een school.
Vraag u af: wat zou ik zelf willen weten? En maak informatie over die thema’s op een samenhangende en toegankelijke wijze openbaar. Meer informatie leest u in het ACOI advies: Wat zou u zelf willen weten?
3. Verbeter de dienstverlening rond Woo-verzoeken
Veel overheidsorganisaties vinden Woo-verzoeken lastig. Ze begrijpen niet wat de verzoeker wil weten, of vinden juist dat de verzoeker te veel wil weten. Een snelle en goed uitvoerbare stap om de afhandeling van Woo-verzoeken te verbeteren en te versnellen, is door samen te werken met de verzoeker. Het ACOI heeft hiervoor een leidraad ontwikkeld, de Samenwerkwijzer. Ook is er bij ACOI een helpdesk waar Woo-behandelaren terecht kunnen met vragen: Kennisdeling. In specifieke gevallen, bijvoorbeeld als een journalist hierom vraagt, kan ACOI bemiddelen en adviseren voor een goede afronding van een Woo-verzoek.
Betrouwbare informatie is belangijker dan ooit. Juist nu is er alle reden om hier werk van te maken.